VDH tegen NOC-NSF 0-2.

Aangesteld als chef de mission van Team NL. Word je direct door de bekrompenheid en slechte communicatie van sommige bestuurders en criticasters van de Nederlandse topsport op een 0-2 achterstand gezet. Het overkwam Pieter van den Hoogenband (VDH). Gedoe over zijn aanstelling. VDH zou niet voldoende bagage en ervaring hebben. Gedoe over zijn salarisonderhandelingen. VDH wordt weggezet als geldwolf. Van iets feestelijks wat je in de topsport ‘een ABC-tje’ zou noemen, ontaarde in een publieke rel. Geen party met slingers en champagne, maar een kolderiek inkijkje van bestuurlijke dino’s die slecht communiceren en, als puntje bij paaltje komt, zichzelf toch jammerlijk belangrijker vinden dan de sport(ers).

Toen ik vorige week ‘DWDD’ op de televisie aanzette en midden in de aankondiging viel dat – drievoudig olympisch kampioen, zestienmaal Europees kampioen en eenmalig wereldkampioen – Pieter van den Hoogenband aangesteld is als chef de mission, was ik meteen aangenaam verrast. Enthousiast. Natuurlijk, een meesterzet dacht ik. Deze ideale schoonzoon is perfect in de rol om onze topsporters in Tokio 2020 naar het hoogst haalbare te stuwen. Net zo verrast was ik over de dagen die volgde. Veel kritiek op zijn aanstelling. Sommige kenners maken het dan echt bont. Irritant. Zelf géén deuk in een pakje boter geslagen in de sport en/ of in een bestuurlijke functie, maar zichzelf wel schijnbaar expert vinden. En dit dan ook vrijelijk uiten. Het was Joop Alberda die de spijker op zijn kop sloeg en de juiste tegendruk etaleerde. Op de vraag of Pieter wel geschikt is, antwoorde hij gevat: “Wat een bizarre vraag!”.

Zijn sport hart sprak direct en zei “afschaffen”. Heerlijk!

Als je je huiswerk een beetje doet, zie je dat VDH zich na zijn zwem carrière ook op management en bestuurlijk vlak heeft doorontwikkeld. Als je zijn curriculum bekijkt heeft hij 4 olympische spelen meegemaakt. In Londen en Rio de Janeiro was hij analist voor de NOS. Hij organiseerde grote zwemevenementen en was chef de mission bij de jeugd Olympische Spelen. Hij is een man die competenties heeft ontwikkeld op alle fronten nodig voor deze rol. Credentials die een sterke basis vormen. Veel belangrijker is dat hij een grote uitstraling heeft en geliefd is bij sporters en publiek. Hij straal puurheid en passie voor sport en sporters uit. De aanmoedigingen van hem op de laatste meters van de gouden medaille race van Maarten van der Weijden staan nog vers in ons collectief geheugen. Die ontlading naar zijn collega sporter. Machtig. Veel sporters zullen makkelijk een connectie met hem hebben en met deze ideale schoonzoon als boegbeeld vergroot je de kans om meer sponsors naar de sportkoepel te verleiden. Dat maakt Pieter een gedroomde ambassadeur van TeamNL. Is alles dan perfect? Tuurlijk niet. Hij heeft een zekere frivoliteit die mogelijk tot wat foutjes zullen leiden. “Who cares!”. Met een goed team om hem heen, wordt dit normaal gesproken opgevangen. Het is tijd voor een nieuwe generatie aanvoerders binnen NOC NSF. VDH is zo’n nieuwe leider.

In “DWDD” werd hem naar de ‘losers’ vlucht gevraagd tijdens de Olympische Spelen van Rio. Zijn sport hart sprak direct en zei “afschaffen”. Heerlijk! We sturen onze beste sporters naar het grootste sportevenement van de wereld. Dit zijn jonge mensen die heel hun hart en ziel in hun passie leggen. Een passie waar wij als toeschouwers enorm van genieten. Herinneringen mee maken. Jonge mensen die alles aan de kant zetten om het hoogst haalbare uit zichzelf te halen. En dan word je na jaren van keihard trainen, omdat je geen medaille haalt, op de ‘losers’ vlucht naar huis gezet. Bizar! Wie bedenkt dit?! Die lulkoek dat er te weinig bedden zijn, kun je simpel anders oplossen. Het moverende argument dat we de sporters die nog moeten presteren niet willen verstoren, kan ik wel begrijpen. Maar ook dat kun je oplossen zonder de sporters die hun traject erop hebben zitten naar huis te sturen. Een fatsoensnorm die je niet moet willen overschrijden. Typisch zo’n bestuurlijk besluit welke uiteindelijk de compassie mist, juiste communicatie en andere belangen zwaarder laten wegen dan de beleving en toegave van deze sporters zelf. Dat zal VDH niet overkomen.

Die inspiratie gaat VDH leveren. Daar ben ik 110% van overtuigd.

Als klap op de vuurpijl kon VDH zijn salarisbesprekingen terugvinden op straat. Een zeer ongepast privacybreukje. Alsof de juridisch medewerker van het NOC NSF alles in steno en drievoud had bijgehouden en een kopietje naar het NRC heeft gestuurd. Direct wordt hij door de omegving afgeschilderd als geldwolf, omdat hier driekeer de Balkenende norm zou hebben gevraagd. Informatie die niet blijkt te kloppen, maar erger die je niet zo publiekelijk communiceert. Een ongelukje of een bewuste sneer naar zijn aanstelling van rancuneuze bestuurders. Moet je je voorstellen dat je een nieuwe baan hebt gevonden. Je een salaris hebt uit onderhandelt en een dag later al je collega’s in een memo foutief worden geïnformeerd over de details van je aanstelling. Onbegrijpelijk. Nee, ronduit schandalig. Sowieso vind ik het enorm bekrompen als we denken dat we de chef de mission geen fatsoenlijk salaris hoeven aan te bieden. Kijk naar de belangen van onze sporters. Ook commercieel en voor hun toekomst na het sporten. De tijd dat het een erebaantje was, is al helemaal niet meer van nu. Helaas zitten er toch nog een paar holbewoners in de bestuurslagen die zich niet mee ontwikkelt lijken te hebben.

Het is duidelijk. Ik sta volledig achter de benoeming van Pieter. In zijn nieuwe functie zal hij de lijn van technisch directeur Hendriks doorzetten. Een visie waarin VDH ook gelooft en deze tandem dus versterkt. Hij ziet zijn voornaamste taak om een omgeving voor de sporters te creëren waarin zij ongestoord kunnen presteren. Een ervaren schouder waar nodig, maar vooral de sporter zoveel mogelijk ruimte geven. Inspireren, faciliteren en ondersteunen waar nodig. Die inspiratie gaat VDH leveren. Daar ben ik 110% van overtuigd.

Verrassend discussieren

Sport kan verrassen. Door een spectaculaire actie tijdens een wedstrijd bijvoorbeeld. Dit weekend was er een ‘oefff-momentje’ met een vrouwelijke coureur Sophia Flörsch. In dit geval was de actie een gigantische crash tijdens een formule 3 race. In Macau, één van de gevaarlijkste circuits op deze aardbol, vloog haar bolide letterlijk tientallen meters door de lucht boven de baan om vervolgens in een tribune te worden gelanceerd. Een horror-crash. De schokkende beelden zijn inmiddels de wereld over gegaan. Niet gezien? Ik zou even Googelen op haar naam. Wat een klapper! Het 17-jarig Duitse racetalent komt er gelukkig levend uit. In Macau en bij de FIA zal de discussie weer oplaaien of op deze track wel veilig geracet kan worden.

Sport kan verrassen door een comeback. Lebron James maakt 51 (!!) punten in de gewonnen wedstrijd van de LA Lakers tegen Miami Heat.

Sport kan verrassen door een ongebruikelijke uitslag. Kijk naar de Nations League voetbalwedstrijd Zwitserland – België. 5-2, “Do I need to say more”. De rode duivels die een pak slaag krijgen na met 0-2 voor te zijn gekomen. Ik heb de wedstrijd helaas niet live gezien, maar in de samenvatting wordt bij vlagen het Belgische team weggespeeld. De sensationele Zwitsers hadden vier goals nodig om als groepshoofd door te gaan naar de volgende ronde. België droop uiteindelijk af met vijf tegen goals. De gouden generatie blijft scheurtjes vertonen en na een goed maar toch tegenvallend resultaat op het WK (uitgeschakeld in halve finale tegen ‘Les Blue’) zullen bij onze Zuiderburen de discussies over spelers en posities wel weer opdoemen.

Sport kan verrassen door een comeback. Lebron James maakt 51 punten (!!) in de gewonnen wedstrijd van de LA Lakers tegen Miami Heat. James maakte dit seizoen de overstap van de Caveliers naar de Lakers, een mega transfer in NBA-basketbal land. De resultaten vielen in het begin echter tegen, de eerste drie wedstrijden werden stijf verloren. Op misschien wel de beste basketballer ooit nam de druk direct toe. Meer dan vijftig punten scoren is vrij uitzonderlijk. Het lukte hem nu voor de twaalfde keer in zijn 16-jarige loopbaan. James heeft in totaal nu bijna 31.500 punten bij elkaar geschoten en is daarmee vijfde topschutter allertijden. In LA malen ze al niet meer over de stroeve start. Alle discussies zijn weggeëbd, ze worden kampioen.

Sport kan verrassen door niet te verrassen. Klinkt wat Freudiaans, maar let op.

Sport kan verrassen door controversie. Dit jaar in het MotoGP2 seizoen maakte de Italiaanse coureur Fenati de tongen los. Bij een snelheid van ruim 200 km/uur kneep hij tijdens een inhaalactie in de voorrem van de naast hem rijdende Stefano Manzi. Een gruwelijke crash kon net worden voorkomen. Na afloop bleef onduidelijk waarom hij dit deed. Heel de motorrace wereld viel over deze actie heen, ontslag volgde en met pek en veren besmeurd droop de coureur af. Nu is hij in genade genomen nota bene door zijn oude team. Wisselend van sponsor stappen ze terug naar een klasse lager. Fenati is vastgelegd als één van de rijders van het team voor komend seizoen. De tongen zijn opnieuw losgemaakt en menig teammanager op de grid kijkt verbaasd op naar deze actie. Genoeg reden voor intense gesprekken in de paddock.

Sport kan verrassen door een onverwacht besluit. Topdarter Raymond van Barneveld gaat er de brui aan geven. De 5-voudig wereldkampioen zal na 2019 stoppen op het hoogste niveau. ‘Barney’ transformeerde van postbode naar een dartsmiljonair. Zijn eerste wereldkampioenschap in 1998 zette darten in Nederland écht op de kaart. De dartsport groeide uit naar mega evenementen. Wekelijks op televisie live dekking van alle grote toernooien. Voor Van Barneveld is na 35 jaar pijlen gooien het reizen, het steeds weer opladen voor een wedstrijd teveel geworden. De prestaties wisselvalliger. En dat samen heeft hem doen besluiten te stoppen. Misschien geen discussie, maar een gepaste bevestiging voor de man het dart landschap in Nederland naar een nieuw niveau bracht.

Sport kan verrassen door niet te verrassen. Klinkt wat Freudiaans, maar let op. Twee jaar lang is er in Zeist gepraat over de broodnodige hervorming van het Nederlandse clubvoetbal. Om de Europese top niet verder als onhaalbaar te beschouwen moet er disruptief gedacht worden. “De eredivisie moet beter” commissie heeft zich gebogen over verschillende vraagstukken. Moeten we nog wel met achttien clubs een competitie spelen? Niemand in Europees topniveau speelt op kunstgras, waarom wij wel? Hoe kunnen middelen anders verdeeld worden? Resultaat; we gaan niets veranderen. Op wat kleine aanpassingen na zijn de meeste bevindingen vrij in te vullen voor de clubteams. Genoeg stof tot napraten bij de KNVB.

Sport kan dus verrassen. Ik ben benieuwd naar de vele nieuwe surprises die gaan komen in 2019. Gaat PSV gewoon de landstitel veroveren op een grasveld? Wordt Patrick Roest de nieuwe koning van het schaatsen? Kronen we Max Verstappen als wereldkampioen? Epkes gouden medaille in Tokio? Kiki Bertens als winnares van het US open? Het Nederlands voetbalelftal naar de EK-finale? De voetballende Nederlandse vrouwen die wereldkampioen worden? Grijpen de dames volleyballers eindelijk een echt grote prijs? Een Olympische mountainbike titel voor Mathieu van der Poel? Er zijn genoeg kansen op verrassingen. We kunnen er in ieder geval al lekker met elkaar over discussiëren.

@Epkez

In mijn blog schrijf ik zeker ook over mondiale sport. En laat nu net weer een Nederlander op mondiaal niveau de beste zijn. Opnieuw wereldkampioen. Epke Zonderland turnde aan de rekstok in de Aspire Dome in Doha een weergaloze oefening. Zijn combinatie van vluchtelementen en turn virtuositeit leverde een derde wereldtitel op. Epke is daarmee de succesvolste WK rekturner ooit. Hij liet de Griek Vlasios Maras definitief achter zich, met nu drie goud en drie zilver. Met nog 1 droom om te realiseren. Tokio 2020.

Hij is misschien wel de beste Nederlandse sportman van deze eeuw. Een levende legende. Mijn ‘gun-factor’ heeft hij.

Zijn signatuur zette hij definitief neer op de Olympische spelen van London in 2012. Epke’s zweefelementen zijn van een ongekend hoog niveau. En dit buitte hij volledige uit door drie vluchtelementen achterelkaar te turnen in de finale, de ‘triple’. Nog nooit vertoond in rekstok land. Hij koppelde de Cassina (een dubbele gestrekte salto met hele schroef), een Kolman (dubbele gehurkte salto met schroef) en de Kovac (dubbele hurksalto) aan elkaar. Hij voerde er in Londen een weergaloze show mee op. Het ‘hij staat, hij staat’ van NOS commentator Hans van Zetten galmt nog steeds door in mijn hoofd als je terugdenkt aan deze gouden oefening. In de jaren erna weet Epke dat de ‘oohs’ en ‘aahs’ van alle toeschouwers met zijn vluchtelementen het verschil maken. Hij perfectioneerde zijn oefening door een vierde, en lastigste bestanddeel toe te voegen, de Gaylord 2 (de stok vangen in een ondergreep). Vervolgens knipte hij deze onderdelen in twee combinaties om de jury scores te optimaliseren. Op het WK in Doha dit weekend leverde zijn virtuositeit 15,100 punten als beloning op. De Friese gymnast haalde als enige finalist meer dan 15 punten. En daarmee zijn 3e titel als wereldkampioen. Was getekend, Epke Zonderland.

In de jaren erna weet Epke dat de ‘oohs’ en ‘aahs’ van alle toeschouwers met zijn vluchtelementen het verschil maken.

Diepe dalen en levenslessen zijn vaak voor topsporters nodig om boven jezelf te blijven uitstijgen. Ook Epke heeft mindere tijden meegemaakt. Zoals bijvoorbeeld op de Olympische spelen in Rio de Janeiro. Een pijnlijk moment in zijn carrière. Bij het vliegen hoort ook een verhoogd risico dat je weleens misgrijpt. En dat gebeurde precies in de finale in Rio. Overigens is dit risico nodig om het verschil te maken. Een tiende aftrek kan het verschil zijn tussen podium of goud. Na 2014 waren er meer tegenvallers, vooral op fysiek gebied. Een verwaarloosde hersenschudding, een chronische ontsteking aan de luchtwegen en gekneusde vingers dwarsboomde hem om terug te komen op dat extreem hoge niveau. Zijn focus verlegde hij van topsport naar zijn studie. De altijd nuchtere Fries lijkt voor mij niet van zijn stuk te brengen. In het interview bij de NOS liet hij doorschemeren wel degelijk aan zichzelf getwijfeld te hebben in die periode. ‘Het is mooi wereldkampioen te zijn, de beste van de wereld te wezen, want daarmee komt het gevoel terug van: je hoort er nog steeds bij. Er zijn momenten geweest, toen het slechter ging, dat ik dacht: gaat het nog wel lukken als ik straks weer fit ben. Haal ik het niveau nog?’.

Als kersverse vader van zijn zoon Bert en afgestudeerd als arts keert Epke terug aan de top van de wereld. Alles is dus weer 100% in balans bij Epke. Hij is zelfs recent in een nieuwe woning ingetrokken. Alle gekheid op een stokje, deze sportman is echt buitencategorie. Hoe mooi zou het zijn als hij nog 1 keer zijn kunstje zou flikken? Als nog 1 keer het ‘hij staat, hij staat’ door de luidspreker galmt. Ik voorspel, alleen al met deze memorabele gedachte in mijn hoofd, dat in Tokio 2020 de koning van de rekstok aller tijde nog één keer gaat vlammen. Wonderkind Epke voegt een vijfde vluchtelement toe en geeft daarmee de concurrenten nog eenmaal het nakijken. De wedstrijden ernaartoe zijn slechts voor opwarming en behoud van vorm. Met zijn tweede gouden medaille zal hij eeuwig de boeken in gaan als de beste rekstokturner ooit. Een record wat lang zal blijven bestaan. Hij is misschien wel de beste Nederlandse sportman van deze eeuw. Een levende legende. Mijn ‘gun-factor’ heeft hij. @Epkez.

Een beslissend moment

Na nog geen halve ronde plaatste Mathieu van der Poel zijn versnelling. De rest van de renners tijdens de veldrit in Ruddervoorde kon geen antwoord geven. Vanaf dat ene moment was deze superprestigecross beslist. Halverwege had onze Europese kampioen zijn voorsprong al uitgebouwd tot een halve minuut, en op twee ronden van het einde zelfs een minuut. Het enig hachelijke moment was eigenlijk de eerste scherpe bocht na de start. Traditioneel in Ruddervoorde, een begrip en klassieker in veldritland, komen renners hard op deze bocht aangereden en willen dan nog weleens vallen. Ook nu was dat het geval. Mathieu kwam ongeschonden uit de strijd om vervolgens met die ene versnelling de wedstrijd naar zijn hand te zetten. Eentonig of saai? De wedstrijd in ieder geval beslist.

In die saaiheid zit ook namelijk iets moois verweven.

In de zesde minuut werd door een charge van Feyenoord verdediger St. Juste de Klassieker beslist. Voetbalkraker Ajax – Feyenoord stond voor het eerst dit seizoen op het programma. Na interventie van de videoscheidsrechter werd een gele kaart omgezet naar een terecht rode door een grove tackle op de benen van zijn Ajax opponent. De beleving van de Klassieker was daarmee voor het publiek wel voorbij. Een echt spektakelstuk bleef namelijk uit. Met 10 man spelen in de Arena tegen een in vorm zijnde tegenstander is een recept tot verlies. De Amsterdammers wisten de vrije man ieder keer te vinden en bouwden vakkundig een voorsprong uit naar 3-0. Knap. Een paar speldenprikken daargelaten had Feyenoord niets in de pap te brokkelen. In de 6e minuut was het vonnis al voltrokken. Monotoon of vervelend? De wedstrijd in ieder geval beslist.

Van de start naar de eerste bocht op het circuit Autodromo Hermanos Rodriguez is het ongeveer 890 meter. Met vier auto’s breed kwamen de racers af op deze smalle curve. Verstappen trapte het laatste op de rem en verzekerde daarmee dat hij de leiding nam vanaf de eerste startrij. De voorsprong die hij vervolgens bijeen wist te rijden, zegt genoeg over zijn kwaliteiten. Verstappen was ondanks zijn motorzorgen in de slotfase een klasse apart en trok volkomen verdiend aan het langste eind. Mexico werd opnieuw ‘Maxico’. Voor het tweede jaar op rij pakte Verstappen hier een overwinning en brengt zijn totaal nu op 5 GP-zeges. Slaapverwekkend of langdradig? De wedstrijd in ieder geval beslist.

Zie de schoonheid van de actie. En de inspanning om dat beslissende moment te converteren in winst.

Dat ene beslissende moment maakt voor menig toeschouwer de rest van de beleving doodsaai. Verstappen en Van der Poel hebben we bijna niet meer in beeld gezien. Geen mooie inhaalacties of gevechten in de baan. Het grote publiek ervaart dus een soort van optocht of verplicht nummer totdat de sporter de finish bereikt. Voor mij als sportfanaat hebben die momenten juist een enorme aantrekkingskracht. In die saaiheid zit ook namelijk iets moois verweven. Er zat een venijnig zandklimmetje in het veldrit parcours, waar elke renner afstapte. Mathieu probeerde elke ronde de top te bereiken zittend op zijn fiets. Hij etaleerde zijn fietsbeheersing en elke ronde reed hij verder die berg op. Zo hield hij focus en uitdaging in een anders eenzame race. Verstappen deed niet anders. Als je na die eerste bocht nog 70 ronden te gaan hebt, focus je jezelf door kleine doelen te stellen. Een wedstrijd in de wedstrijd. Dat kan een rondetijd zijn of dat zandklimmetje. Wat voor ons toeschouwers er aan de oppervlakte oninteressant uit ziet, is voor een sporter in zo’n positie juist zijn grootste valkuil. Verlies van focus, ‘in slaap sussen’ kan direct leiden tot een onherstelbare fout. Het verlies van de wedstrijd die je in je greep hebt.

Memorabele momenten zijn er altijd in de sport. Iedereen herinnert zich ‘de hand van God’ door Diego Maradona met zijn goal tegen Engeland op de wereldkampioenschappen voetbal. Het “hij staat, hij staat” bij de gouden oefening van Epke Zonderland. Iconische, ontroerende momenten. Denk eens aan het afscheid van Marco van Basten van het publiek van AC Milan of opnieuw pluisje met zijn warming up in het stadion van Napoli op ‘life is life’. Of pijnlijke momenten. De wissel van Sven Kamer op het ijs van Richmond voor zijn olympische 10 kilometer. Misschien zijn beslissende momenten niet altijd van dit legendarische niveau. Maar saai? Zeker niet. Zie de schoonheid van de actie. En de inspanning om dat beslissende moment te converteren in winst.

Nummer 1 op het moment suprême

Genieten. Voor het eerst in een slopend wereldkampioenschap bereikten de volleybalvrouwen door winst op topfavoriet USA de halve finales. Wat een heerlijke wedstrijd om naar te kijken. Volleybal van het allerhoogste niveau. Nog nooit in de historie van het Nederlandse team was dit gepresteerd. In een super reeks wisten ze het ene na het andere land aan de zegestok te rijgen. De ontlading na winst tegen de Amerikanen was groot. In de halve finales wisten ze deze nieuwe mijlpaal niet te converteren in het ultieme, de eerste plaats. Servië bleek een maatje te groot. Op de belangrijke momenten in de wedstrijd, ‘the big points’, was de concentratie er net niet. De concentratie er net niet. En juist die twee, drie punten maken op het allerhoogste niveau het verschil. Kun je je tegen de nummer 10 tot en met 5 van de wereld dat missertje wel permitteren, tegen Servië niet. Op het moment suprême er iedere keer staan. Een bijna ongrijpbaar fenomeen in de sport.

Op het moment suprême er iedere keer staan. Een bijna ongrijpbaar fenomeen in de sport.

Lewis Hamilton wist gisteren bijvoorbeeld ook niet te leveren tijdens de climax van dit WK. Sinds de grandprix van Monza is Mercedes onverslaanbaar. Vier races op rij maken de strategische keuzes van het team en de prestaties van de coureur op de baan het echte verschil met Ferrari. Met Hamilton daarmee gepositioneerd op ‘pole position’ om gisteren tijdens de grandprix van USA zijn vijfde wereldtitel binnen te halen. Toch kleunde dit zeer ervaren topteam mis. Op het moment suprême maakt het team de verkeerde keuze om Lewis de pit in te roepen voor een bandenwissel. Lewis moest door slijtage een extra stop maken en wist vervolgens zijn auto op de baan niet voorbij die van Verstappen te sturen. Al die ervaring, een bijna identieke situatie als het vorig seizoen en geen technisch malheur wat bij motorsport een extra facet kan zijn. En toch die foute beslissing in het heetst van de strijd. Een teleurstellende derde plaats en uitstel van de vijfde titel tot gevolg.

Wat is dat toch? Het intrigeert me dat op die speciale momenten atleten het soms niet waarmaken. Druk? Gebrek aan ervaring? Aan concentratie? Te veel frivoliteit door de winst van de vorige partij? Een wedstrijd of kampioenschap naar je handzetten. Op de echt belangrijke momenten. Dat ene breakpoint in een tenniswedstrijd, die inhaalactie in de voorlaatste ronde op het circuit, die penalty op een beslissend moment twee minuten voor het einde benutten. Beslissende micro acties in een reeks van gebeurtenissen tijdens de hele wedstrijd. Onderzoeken laten bijvoorbeeld zien dat ‘presteren onder druk’ is na te bootsen. Door op trainingen gebruik te maken van zogenaamde ‘stressoren’ kunnen momenten waar druk op ligt in scène worden gezet. Bijvoorbeeld door op een training straffen te laten volgen op een misser. Niet iedereen is overtuigd van ‘deze school’, is alles te trainen?

Voor de volleybalvrouwen is het ‘uithuilen en opnieuw beginnen’. Met een mooie prestatie en ervaring op zak op weg naar Tokio 2020.

Marc Lammers verloor met Nederland in 2002 de WK hockey finale van Argentinië na strafballen. Deze ervaring bracht Lammers ertoe om twee jaar lang stelselmatig op het nemen van strafballen te trainen. Van tevoren stond al vast welke speelsters aan bod zouden komen bij een eventuele strafballenserie en in welke volgorde dit zou zijn. Bij de keuze van de speelsters was van tevoren de persoonlijkheid in kaart gebracht, waarna in de groep werd overlegd wie vrijwillig in aanmerking wilde komen voor het daadwerkelijk nemen van een strafbal. Elke speelster bouwde een mentale routine op wat zij zou doen als het moment ‘daar’ zou zijn. Ik ben geen sportpsycholoog maar denk wel dat het nabootsen van extreme situaties helpt om op die climax momenten zo routinematig mogelijk je prestatie te leveren. Zelfs deze ‘big points’.

Voor de volleybalvrouwen is het ‘uithuilen en opnieuw beginnen’. Met een mooie prestatie en ervaring op zak op weg naar Tokio 2020. Ik moet denken aan een foto die hockeycoach Marc Lammers me tijdens een workshop voorhield. Op de vraag aan zijn speelsters wat wil je komende Olympische spelen bereiken, antwoorden de meeste een medaille. Lammers liet vervolgens een foto zien met daarop de treden van Paleis Noordeinde en de koninklijk onderscheiden atleten. Dit wil je, was zijn antwoord! Want als je hier tussen staat, weet je dat je een gouden medaille hebt gewonnen. En daar ligt misschien wel de belangrijkste sleutel tot succes. De echte wil om de allerbeste te zijn. Juist op die momenten. Bewust je intrinsieke bron in je lichaam en geest aansporen. Dus niet de wil om het allerbeste uit jezelf te halen. Nee, om de allerbeste te zijn. De nummer 1!

Quizzen is ook topsport!

‘Game day’, 18.00 uur. De spanning in ‘de kleedkamer’ is voelbaar zo’n 30 minuten voor aanvang van deze lokale wedstrijd. Op het programma een clash tussen ruim 80 teams. Op het thuishonk van één van de deelnemers start de wedstrijdbespreking stipt op tijd. Alle spelers verzamelen zich rondom het smartboard waarop de laatste instructies staan vermeld. Terwijl de captain op weg is naar de openingsceremonie, prept één van de assistenten het team fysiek en mentaal. De schouders worden nog even losgegooid, alle taken doorgenomen. De ‘do’s and don’t’ tijdens de wedstrijd. Koppels zijn vooraf samengesteld. Dit op basis van een analyse van de speler zijn/ haar karaktereigenschappen, sterke competenties en toegevoegde waarde. Tactische keuzes zijn gebaseerd op het aftroeven van de tegenstanders. De laatste puntjes worden op de bekende ‘i’ gezet. Spelen op dit schitterend podium met een fantastische ambiance geeft de energie alsof je de spelerstunnel van ‘De Kuip’ in loopt voor de topper tussen voetbalclubs Feyenoord en Ajax. De peptalk focust zich dan ook op de laatste details, maar vooral op het genieten en beleven van deze speciale avond.

‘Game day’, 18.00 uur. De spanning in ‘de kleedkamer’ is voelbaar zo’n 30 minuten voor aanvang van de wedstrijd.

Ondertussen ontvouwt er zich voor de captain een spectaculaire openingsceremonie. Slechts één speler is mee afgereisd. Bewust. De rest van het team wordt gespaard om focus en scherpte te houden. Uiteraard zijn er de nodige coryfeeën die afkomen op de aantrekkingskracht van dit evenement. Opgeluisterd met muziek, toneel en dans wordt een weergaloze show neergezet voor alle aanwezigen. Het moment suprême nadert en de klok slaat bijna 18.30 uur. De 80 deelnemende teams staat in de startblokken gelijk aan motorcrosser Jeffrey Herlings die tijdens een MXGP zijn motor uit de poort knalt op weg naar de belangrijke eerste bocht (lees: Hero Herlings).

Ik hoor je nu zeggen, welk Nederlands sportevenement heeft deschel.com het in godshemelsnaam over? De start van de Giro, de Nijmeegse Vierdaagse, de TT van Assen, het KLM Open … Maar de aantallen teams, deelnemers, in combinatie met de ceremonie. Het lokale karakter … Inwoners van het Brabantse dorp Loon op Zand voelen haarfijn aan waar het hier omgaat. De Loonse dorpskwis 2018 wordt vanavond gespeeld. Wat quizzen te maken heeft met topsport? Quizzen is de meest populaire denksport op aarde. Je vindt quizzen en trivia in kranten, websites, in kroegen en zelfs aan de zijkanten van een pak Venz hagelslag. Zoals elke andere sport is er zelfs een overkoepelende sportbond, de ‘International Quizzing Association (IQA)’. Belangrijker, de 1.200 deelnemers ondervinden aan den lijve hoe je aan de bak moet. De Loonse dorpskwis is te vergelijken met topsport!

Het ruim 100 pagina’s dikke kwisboek legt beslag op de ‘brainpower’, Googlevaardigheden en inventiviteit van alle spelers. De hersendruk is te vergelijken met één van de meest legendarische bochtencombinaties in de Formule 1: de Esses op het circuit van Suzuka in Japan. Max Verstappen reed afgelopen zondag deze snelle aaneenschakeling van bochten vol hoogteverschil waar de snelheid hoog ligt en G-krachten oplopen tot boven de 6.0. Zo voelde menig speler zich tijdens deze Loonse dorpskwis misschien ook wel. De intensiteit op nek, schouders en hoofd die zienderogen toenam om onder tijdsdruk alle vragen juist te beantwoorden.

In de buitendienst is het niet anders. Een aantal spelers van het team hebben zich in de ronde gefietst om op tijd de doe-opdrachten uit te voeren. Een gemiddelde vlakke etappe in de Eneco tour is er niets bij. De onderdelen voelen als een soort 10-kamp tijdens een NK-atletiek. Van onderwater zwemmen, goals scoren tot en met wandklimmen. Om succesvol te zijn moeten verschillende technieken worden beheerst. Spierkracht, behendigheid, slimheid moeten in de juiste combinatie ingezet worden. Er wordt enorm veel gevraagd van deze atleten.

De Loonse dorpskwis is te vergelijken met topsport!

En dan de organisatie. Om het in het juist perspectief te plaatsen een paar cijfers. Elke 2 jaar wordt de Loons dorpskwis gespeeld. Te vergelijken met een cyclus van ‘The Ryder Cup’ (lees: 17½ vs 10½). Verschil is wel dat er hier 80 teams mee doen in plaats van twee. Het volgens kenners uit zijn jasje gegroeide wereldkampioenschap voetbal telde in Rusland deze zomer 32 deelnemende teams. Bij elkaar staan er een slordige 1.200 deelnemers in het veld. Dat is ~20% van de populatie in het dorp. Een jaloersmakende verhouding voor menig sportpromotor die een evenement wil lanceren. Het zal je dan ook niet verbazen dat ruim een jaar voor aanvang de voorbereidingen starten om dit allemaal soepel te laten verlopen.

Of ik gek ben geworden? Mijn columns gaan toch over no nonsens sportbeleving en opinies over nationale en mondiale sport? Is wat ik hierboven schrijf dan een persiflage op een topsportevenement? Oordeel zelf. Ik weet wel dat de qua beleving en saamhorigheid er geen beter lokaal initiatief is dan de Loonse dorpskwis. Quizzen is ‘hot’. Komende week bij de prijsuitreiking wordt dat opnieuw bevestigd. Reken maar. Daarom een diepe buiging voor de organisatie, deelnemers, sponsors en alle vrijwilligers die dit evenement tot een groot succes maken. Of moet ik ‘sportevenement’ zeggen …

In schril contrast

Om prestaties op hoog niveau te leveren gaan sporters vaak tot het uiterste. Recreanten, maar zeker professionele atleten. Wedstrijdvoorbereiding, trainingsmethoden, voeding, mediatraining, leefstijl en leefomgeving. Een scala aan facetten wordt tegenwoordig geanalyseerd en gebruikt om de prestatie te verhogen. Om omgevingsfactoren zo optimaal mogelijk te maken. Ook medicijngebruik maakt deel uit van dit sporters ecosysteem. Dit gebruik ligt echter zeer snel in een sensitief en grijs gebied. Kijk naar de discussie rondom het schildklierhormoon ‘Thyrax’ afgelopen week in de schaatssport.

In ‘Jip en Janneke’ taal: er wordt gesjoemeld met dit medicijn.

 
Schaatsvedette Ireen Wust is zich van geen kwaad bewust, maar voelt zich geroepen om tekst en uitleg te geven. “Ik ben er kwaad over dat er mensen zijn geweest die het hebben gebruikt op niet-medische indicatie en daardoor het in een negatief daglicht zetten voor de mensen die ergens last van hebben.” Dit statement bracht Wust uit als verklaring voor haar gebruik van het schildklierhormoon. Blijkbaar wordt dit medicijn in de schaatssport ook gebruikt als prestatie verhogend middel. En zijn er doctoren die dit voorschrijven zonder daar een medische grond voor te hebben. Wust kreeg bijval van Cees-Rein van den Hoogenband, de chef-arts van TeamNL. “Wij komen in toenemende mate erachter dat in de topsportgeneeskunde wel erg liberaal met medicijnen omgegaan wordt. Dat heeft mijn zorg. Ik vind dat je een bewezen indicatie moet hebben om iemand medicijnen te geven”. Een politiek gevat antwoord. In ‘Jip en Janneke’ taal: er wordt gesjoemeld met dit medicijn.

In schril contrast van deze discussie staat een andere vorm van het toepassen van een medicijn in de sport. Een bericht tijdens de Dam tot Damloop van afgelopen zondag viel me daarbij op. We moeten eigenlijk terug naar 2014. De 24-jarige Arthur Fonville komt om het leven tijdens deze wedstrijd. Hij was oververhit geraakt, zakte na de finish in elkaar en overleed uiteindelijk aan een hitteberoerte. Zijn temperatuur liep op tot 42 graden Celsius en zijn lichaam kon dat niet meer reguleren. Dit tragische ongeval was de aanzet tot een nieuw experiment. Zijn vader Joost is de drijvende kracht achter deze proef waarbij een medicijn tijdens een extreme inspanning meet of er issues zijn met de opwarming van je lichaam.

Je kent de beelden wel van marathonlopers die zwalkend de finish passeren. Ze zijn vaak bevangen door de hitte of een ernstig vochttekort en hebben een verstoorde hersenwerking.

Ik ben geen doctor maar een hitteberoerte kun je door heftige inspanningen krijgen. Als warmte onvoldoende wordt afgevoerd, kan warmtestuwing ontstaan. Zeker als de vochtigheidsgraad van de lucht hoog is en er geen goede ventilerende kleding wordt gedragen, kan de warmte onvoldoende worden afgevoerd, waardoor de lichaamstemperatuur stijgt. Gedurende langere inspanningen verliest men als snel 4 liter vocht. Vooral ongeoefende sporters zweten sneller en verliezen daarbij veel zouten, waardoor spierkrampen en duizeligheid kunnen ontstaan. Zodra je temperatuur door inspanning hoger wordt dan 40 graden Celsius, is er sprake van hyperthermie, een abnormaal hoge lichaamstemperatuur. Bij meer dan 42 graden heb je kans op een hitteberoerte. Hierbij gaat het bloed stollen, gaan cellen lekken en vallen vitale organen uit. Minder technisch uitgelegd. Je kent de beelden wel van marathonlopers die zwalkend de finish passeren. Ze zijn vaak bevangen door de hitte of een ernstig vochttekort en hebben een verstoorde hersenwerking.

De temperatuurcapsule wordt ingebracht in je lichaam en op je smartphone kun je de temperatuur van vitale onderdelen aflezen in een app. Een trigger om op het juiste moment te koelen door bijvoorbeeld te drinken. Maar ook om uit te stappen als het verkeerd dreigt te gaan. Een diagnosemiddel dat preventief kan werken. In deze editie van de Dam tot Damloop liepen voor het eerst hardlopers mee, die deze speciale capsule hebben geslikt om de lichaamstemperatuur in de gaten te houden. Aan het Radboud UMC wordt onderzoek verricht hoe je beter kunt presteren als je temperatuur relatief laag blijft. Lichaamstemperatuur is een belangrijke variabele geworden voor de topsporters. Het is onderdeel van het ecosysteem. Deze capsule is ontwikkeld om sporters maximaal te laten presteren. Maar vooral om te gaan voorkomen dat recreanten en professionals niet overlijden. Dank je wel Joost Fonville.